Een uur niets gezien: wat betekent een gat in de waarnemingen?

Geen waarneming is geen negatieve waarneming

“Ik zag een uur geen water” kan twee heel verschillende situaties beschrijven. Je keek naar een plek en zag daar geen water, of je was een uur niet bij die plek. In de tweede situatie weet je niet wat er gebeurde. Een afwezigheid van notities zegt op zichzelf niets over afwezigheid van waterverlies. De precieze zin maakt dat verschil zichtbaar voor iemand die het incident niet heeft meegemaakt.

Ook een onbereikbare ruimte veroorzaakt een waarnemingsgat. Een gesloten kast, onbekende schacht of ondergelopen ruimte hoeft niet alsnog bekeken te worden om het dossier compleet te laten lijken. Brandweer beschrijft gevaar bij wateroverlast, onder meer rond elektriciteit. Een informatiedoel is geen reden om zo'n situatie te betreden. Het ontbrekende bereik mag gewoon in de tekst blijven staan.

Bron bij deze uitleg:Brandweer: gevaar bij storm en wateroverlast

Beelden zijn meestal afzonderlijke steekmomenten

Een foto laat een gekozen beeld op een bepaald moment zien. Twee foto's vormen samen nog geen doorlopende opname van het tussenliggende uur. In haar erfgoedvoorlichting adviseert de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed overzichts- en detailbeelden met toelichting bij wateroverlast. Dat onderstreept het belang van context bij beelden. De publicatie betreft erfgoed en vormt geen algemeen onderzoekprotocol voor jouw woning.

Als een plek op beide beelden vergelijkbaar oogt, kun je die overeenkomst benoemen binnen het zichtbare bereik. Daaruit volgt niet dat er tussendoor niets veranderde. Evenmin volgt uit een ander uiterlijk hoeveel de situatie veranderde of wanneer. Een tekst over het beeld kan dus twee dingen tegelijk zeggen: wat zichtbaar overeenkomt of verschilt, en welk deel van het verloop niet is vastgelegd.

Bron bij deze uitleg:Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed: documenteren bij wateroverlast aan erfgoed

Een fictief gat tussen vertrek en terugkeer

Fictief voorbeeld: een bewoner ziet om tien uur een natte hoek bij een deur. Daarna verlaat hij de woning. Om twaalf uur beschrijft hij dezelfde hoek opnieuw. Hij schrijft niet dat die twee uur water bleef uitstromen. Hij schrijft dat hij tussendoor geen waarnemingen heeft en dat de hoek bij terugkeer nog nat oogt. Beide waarnemingen hebben daardoor een duidelijke, beperkte betekenis.

Een later ontvangen toelichting kan een deel van het gat vullen, maar alleen voor wat die bron werkelijk beschrijft. ACM ConsuWijzer noemt berichten en foto's bij het onderbouwen van een werkprobleem. Door ze als afzonderlijke stukken te behandelen blijft ook zichtbaar waar zulke stukken ontbreken. Een herkenbare onbekende periode is eerlijker en bruikbaarder dan een doorlopend verhaal zonder informatiebasis.

Een ontvangen waarneming van een buur kan zo een extra steekmoment geven. Zij blijft de waarneming van die buur en hoeft niet hetzelfde oppervlak te betreffen. De nieuwe regel verkleint alleen het onbekende deel dat zij werkelijk beschrijft. Zij verandert geen andere ontbrekende uren in bekende toestanden.

Bron bij deze uitleg:ACM ConsuWijzer: niet goed uitgevoerd werk en beschikbare documenten